By | กันยายน 11, 2014
นั่งนานอายุสั้น

นั่งนานอายุสั้น

หลายคนคงเคยได้ยินว่า หากนั่งอยู่กับที่นานๆ จะทำให้เกิดโรคร้ายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น โรคอ้วน โรคหัวใจ เบาหวาน มะเร็ง หรือแม้แต่เสียชีวิตก่อนวัยอันควรได้ โดยเฉพาะกลุ่มคนเมือง ที่มีชีวิตด้วยเครื่องอำนวยความสะดวกและ เทคโนโลยีต่างๆ ทำให้ติดนิสัยนั่งนาน โดยไม่รู้ตัว

วารสาร “เวชศาสตร์การกีฬา” อังกฤษ กล่าวแจ้งว่า การใช้เวลานั่งนานเป็นชั่วโมง เดี๋ยวนี้ถูกถือว่าเป็นตัวการใหญ่ที่สุดของการมีอายุสั้นหรือยาว หากสามารถควบคุมเวลาที่ใช้ในการนั่งให้น้อยลงได้ ก็จะช่วยปกป้องดีเอ็นเอไว้ไม่ให้แก่ชรา ซึ่งเป็นการยืดอายุขัยออกไปได้นั่นเอง

วารสารได้เท้าความในการศึกษาว่า ส่วนปลายของโครโมโซมของสิ่งมีชีวิต ที่เรียกว่าเทโลเมียร์ มีผลต่อการกำหนดอายุขัยของเซลล์ นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า ความยาวของส่วนปลายนั้นเป็นปัจจัยสำคัญของการกำหนดอายุขัยทางชีววิทยา การมีส่วนปลายที่ยาวบ่งบอกถึงความแก่ชราอย่างมีสุขภาพ ในขณะที่การมีส่วนปลายที่สั้น จะสะท้อนให้รู้ว่าอาจจะเป็นโรคร้ายต่างๆ ตั้งแต่มะเร็งถึงโรคสมองเสื่อมขึ้นได้

ศาสตราจารย์ไมลิส เฮเลนีย์ส หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของสถาบันแคโรลินสกา มหาวิทยาลัยสตอกโฮล์ม ได้บอกยืนยันว่า การตัดทอนการนั่งๆ นอนๆ มีผลทำให้ส่วนปลายของเทโลเมียร์ยาวขึ้นได้

ข้อแนะนำเล็กๆ น้อยๆ สำหรับหนุ่มสาวออฟฟิศ คือ ถ้าอยู่ในเวลาทำงาน ก็อาจใช้การนั่งเอนหลัง 135 องศา ช่วยลดแรงกดดันของสันหลัง มากกว่าการนั่งชะโงกหรือ หลังตรงเป็นเวลานานๆ จากนั้นก็ลุกไปเดินเล่นรอบออฟฟิศ หรือลงไปในสวนหย่อมกระโดดกางแขนขา เพื่อให้ร่างกายหลายๆ ส่วนได้ออกแรงบ้าง

 

MNN (mother nature network) ตีพิมพ์เรื่อง ‘Want to live longer? Stop sitting so much’
= “อยากอายุยืนหรือ? หยุดนั่งมากสิ”

การศึกษาใหม่จากสหรัฐฯ พบว่า การใช้ชีวิตแบบนั่งๆ นอนๆ (sedentary) เป็นพฤติกรรมเสี่ยงที่ร้ายพอๆ กับการสูบบุหรี่ และโรคอ้วน

ข่าวดี คือ…

คนที่นั่งน้อยกว่า 3 ชั่วโมง/วัน มีโอกาสอายุยืนขึ้น 2 ปี
ถ้านั่งดู TV ต่ำกว่า 2 ชั่วโมง/วัน จะมีโอกาสอายุยืนขึ้น 1.4 ปี
การศึกษาก่อนหน้านี้พบว่า การใช้ชีวิตแบบนั่งๆ นอนๆ = นั่งเฉลี่ย 4.5-5 ชั่วโมง/วัน เป็นสาเหตุของโรคมะเร็งในสหรัฐฯ = 173,000 ราย/ปี

ข้อมูลจากการสำรวจสุขภาพในช่วงปี 2005-2006/2548-2549 & 2009-2010/2553-2555 พบว่า สาเหตุการตายจาก “โรคนั่งนาน” ที่สำคัญได้แก่

การนั่งนาน > 27%
การดู TV นาน > 19%
กลไกที่เป็นไปได้ คือ การใช้ชีวิตแบบนั่งๆ นอนๆ ทำให้การออกแรง-ออกกำลังน้อยลง

กล้ามเนื้อที่อยู่นิ่งนานเกิน 1.5-2 ชั่วโมง จะดูดซับน้ำตาล-ไขมัน-โคเลสเตอรอลเข้าไปน้อยลง เพิ่มเสี่ยงน้ำตาล-ไขมัน-โคเลสเตอรอลสูงเป็นพักๆ

ผลเสียของ การนั่งนานจะเพิ่มขึ้น ถ้ามีการกินอาหารมื้อใหญ่, อาหารที่มีข้าวขาว-แป้งขาว-น้ำตาลสูง ไขมันสูง สารเร่งความแก่หรือการเสื่อมสภาพที่พบมากในอาหารทอด โดยเฉพาะน้ำมันทอดซ้ำ เช่น ปาท่องโก๋ กล้วยทอด มันทอด ฯลฯ

ระดับน้ำตาลที่สูงเป็นพักๆ เพิ่มเสี่ยงอ้วนลงพุง ไขมันเกาะตับ ตับอักเสบ ตับแข็งได้ ทั้งๆ ที่ยังไม่ได้เป็นเบาหวาน

อาจารย์ รศ.นพ.สมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์ แนะนำเคล็ดลับสุขภาพง่ายๆ สบายๆ ซึ่งคนทั่วไปก็ใช้ได้ และคนที่เป็นความดันเลือดสูงใช้ได้ดีเป็นพิเศษ โดยใช้สูตร “ลดเวลานั่ง-เพิ่มเวลายืน-ยืดเวลาเดิน-เพลินเวลาออกกำลัง” คือ

(1). ลดเวลานั่ง > ไม่นั่งนานเกิน 2 ชั่วโมง/ครั้ง

(2). เพิ่มเวลายืน > ยืน 10 นาทีทุกๆ 2 ชั่วโมงที่นั่ง

(3). ยืดเวลาเดิน > เดินให้เร็วขึ้น 30 นาที/วัน

(4). เพลินเวลาออกกำลัง > เพิ่มออกแรง-ออกกำลังตามโอกาส

ถ้าไม่ชอบยืน… ให้เปลี่ยนเวลายืนเป็นการลุกขึ้นยืนสลับนั่ง เดิน หรือขึ้นลงบันไดแทนได้

สรุปของเรื่องนี้ คือ “การยืนเพิ่มโอกาสอายุยืน (ใช้การเดิน วิ่ง ปั่นจักรยาน ลุกขึ้นยืนสลับนั่งเก้าอี้ ฯลฯ แทนการยืนได้)”

 

ขอบคุณข้อมูลจาก
ch3.sanook.com   และ บทความจาก นพ. วัลลภ พรเรืองวงศ์  gotoknow.org/posts/512066

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น